ناصر الدين شاه قاجار
11
روزنامه خاطرات ناصر الدين شاه ( در سفر سوم فرنگستان ) ( فارسى )
پنجشنبه 17 صفر 1308 ادامه مىيابد ، كتاب ثالث شامل 313 صفحه است ، بنابراين حجم كتاب دوم و سوم تقريبا مساوى است و از جلد اول قطورتر خواهد شد . مشكلات چنان كه قبلا يادآورى كرديم محررين شاه متعدد بودهاند و از نظر سواد و علم و اطلاع با يك ديگر تفاوت داشتهاند ، بنابراين گاهى اعلام جغرافيائى و تاريخى و كلمات فارسى را غلط نوشتهاند ، از همه مهمتر اينكه كلماتى را كه از زبانهاى اروپائى به تازگى به زبان فارسى راه يافته بود به صور مختلف تحرير كردهاند ، در يك جا « گليوم » و در جاى ديگر « گيوم » در يك جا تاتر و جاهاى ديگر « تياتر - طياطر - تياطر » در يك جا « طرامواى » و در جاى ديگر « طرموى » ، يك جا شلكنف آمده جاى ديگر شليكونوف - جائى پاپف و جاى ديگر پوپوف ، جائى مدموزل ، جائى مادمازل و جائى مادموزل و بر همين قياس . تا آنجا كه امكان داشت رسم الخط كلمات اروپائى را به همان صورتهائى كه در متن آمده حفظ كرديم تا نمايانگر سرگردانىهاى دولت مردان در تلفظ كلمات تازه وارد باشد اما كلمات فارسى را كه به علت سهو يا مسامحه يا بيسوادى غلط تحرير شده تصحيح كرديم و از نظر حفظ امانت صورت اصلى كلمه را كه در متن آمده بود ذيل صفحه يادآورى نموديم كه نمايانگر ميزان سواد محررين باشد اما براى اينكه اين كار تكرار نشود يك بار به يادآورى اكتفا كرديم . ناصر الدين شاه افعال مضارع را درباره خودش بيشتر اوقات به صورت جمع آورده گاهى هم به صورت مفرد مثلا « كتابچه را به دست گرفته شروع كرديم انشاء اللّه تعالى به انجام مىرسانم » . چنين به نظر مىرسد كه منشيان عبارات را همانطور كه از دهان شاه بيرون مىآمده مىنوشتهاند مثلا « صبح برخاسته رخت پوشيده آمديم بيرون آمديم ، كه فعل « آمديم » تكرار شده ، بنابراين اگر خوانندگان گرامى به اين نوع مشكلات برخورد كنند گمان نكنند كه در بازنويسى متن يا در تصحيح مطبعهاى كوتاهى شده است . اصولا در نوشتههاى ناصر الدين شاه و عبارات او سكتههائى وجود دارد